ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
مقدمه 45
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
غشاء لين ، قوّت مدبره ، قوّت مخيلّه ، قوّت مفهمه ، قوّت مذكره 101 ، قوّت مولده 103 ، قوّت مربيه 104 ، مبدّل 158 ، تسخين 154 ، مجفف 215 ، ممتلى 118 ، مبّرد 216 ، خاوى 118 4 - بعضى از مصادر مختوم به « يت » استعمال شده است مانند : كميت 118 ، كيفيت 118 ، مائيت 164 ، عسليت 166 ، جبنيت 164 ، دهنيت 164 5 - برخى از كلمات تنويندار به كار رفته است مانند : دائما ، مثلا ، عمدا 6 - استعمال جمعهاى عربى در موارد متعدد كه قبلا در قاعدهء جمع بستن بدان اشاره شده است . 7 - آيات قرآنى و جملات و تركيبات عربى مانند : اشهد ان لا إله الا اللّه و اشهد ان محمدا عبده و رسوله 14 ، انه الجواد الكريم 14 ، فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ 41 ، 13 و بالله التوفيق و هو حسبنا و نعم المعين و لا حول و لا قوة إلا به 204 ، ان شاء اللّه 109 ، ان شاء اللّه عز و جل 57 ، ان شاء اللّه تعالى 334 ، تبارك و تعالى 18 ، سبحانه و تعالى 82 ، جل جلاله 59 ، عز و جل 303 ، جل ذكره 15 ، نعوذ بالله 582 ، جامع النفع ، لا محاله 649 ، فى الاكثر 115 ، بعضها على بعض 681 ، بعينه 569 ، و السّلام 586 8 - جملهها و عبارتهائى نيز از كتب تازى نقل شده است كه گاهى با ترجمهء پارسى همراه است : « جنانك بقراط كفت : اذا كان المرض فى الغاية القصوى من الحدة فان الاوجاع التى فى غاية القصوى ياتيه بديا ، بارسى جنان بودجن بيمارى سخت تيز بود اين اعراض هائل به اول بيمارى بديد آيذ و به مقدار تيزى بيمارى و ضعف بيمارى زودتر و ديرتر بديد آيذ » 717 « . . . و بقياس روز هفتم بوذ از قبل آنك هفتم اسبوع ثانى بوذ و بقراط جنين كفت : البحران ياتى فى الاكثر فى اربعة عشر يوما و روز بانزدهم مانند روز سيزدهم بوذ » 722 معرفى نسخهها نسخهء كتابخانهء بادليان آكسفورد - نسخهء كتابخانهء بادليان مكتوب بسال 478 هجرى كه بعنوان « نسخهء اصل » از آن نام برده است از جهت تاريخ كتابت پس از كتاب الابنيه عن حقايق الادويه مكتوب بسال 447 كه به خط اسدى طوسى است قرار دارد و از نظر قدمت دومين